Alergeny na etykiecie, jak je wyróżnić i nie popełnić błędu w składzie
Alergeny na etykiecie to informacja, od której może zależeć zdrowie klienta, dlatego muszą być widoczne w składzie. Pokazujemy ogólnie, jak je wyróżnić, jak uniknąć typowych błędów i jak zadbać o to, żeby wyróżnienie przetrwało druk.
Dlaczego alergeny wymagają wyróżnienia
Dla osoby uczulonej etykieta jest podstawowym źródłem wiedzy o tym, czy produkt jest bezpieczny. Skład czyta ona uważnie i szuka konkretnych słów. Jeśli alergen ginie w długim bloku tekstu, zwiększa się ryzyko pomyłki, a firma odpowiada za to, co napisała na opakowaniu.
Dlatego zasady dotyczące żywności pakowanej wymagają, żeby substancje powodujące alergie lub nietolerancje były wyróżnione w liście składników w sposób odróżniający je od reszty. Nie chodzi o ozdobę, tylko o czytelność w sekundę.
Jakie są sposoby wyróżnienia
W praktyce stosuje się kilka technik, a wybór zależy od układu etykiety:
- pogrubienie nazwy alergenu w liście składników,
- wersaliki, czyli zapis wielkimi literami,
- podkreślenie lub inny krój pisma,
- kontrastowy kolor tekstu lub tła pod słowem, o ile nie pogarsza czytelności.
Najczęściej wybiera się pogrubienie, bo działa na każdym materiale i w każdej wielkości czcionki. Ważne jest, żeby w jednej etykiecie stosować jedną technikę konsekwentnie. Jeśli raz pogrubiasz, a raz podkreślasz, czytelnik zaczyna się zastanawiać, co jest ważne.
Grupy alergenów
Lista substancji, które trzeba wyróżniać, jest ustalona w przepisach i obejmuje m.in. zboża zawierające gluten, mleko, jaja, ryby, orzeszki ziemne, soję, orzechy, seler, gorczycę, sezam oraz siarczyny. To tylko ogólny przegląd. Pełną, aktualną listę sprawdź w obowiązujących przepisach przed projektem etykiety.
Zwróć uwagę, że alergen bywa ukryty w złożonym składniku. Przykładowo przyprawa, sos czy polewa mogą zawierać mleko lub soję, a producent musi to uwzględnić na własnej etykiecie. Dlatego przy każdej recepturze warto prowadzić prosty arkusz, który wiąże składniki z alergenami.
Ślady i ostrzeżenia o zanieczyszczeniu krzyżowym
Małe firmy często pracują na jednej linii z wieloma produktami. Wtedy pojawia się pytanie, czy dodać ostrzeżenie, że produkt może zawierać ślady danego alergenu. Takie sformułowania powinny wynikać z rzeczywistej oceny ryzyka, a nie z asekuracji. Zbyt częste ostrzeżenia obniżają ich wiarygodność i utrudniają życie osobom uczulonym.
Jeśli zdecydujesz się na ostrzeżenie, umieść je blisko listy składników i napisz je prostym językiem. Nie kryj go na dole etykiety drobnym drukiem.
Alergeny w małych opakowaniach
Na słoikach miodu, buteleczkach nalewek czy małych puszkach miejsca jest niewiele, a wyróżnienie musi się zmieścić. Pomaga osobna etykieta tylna z blokiem składu, na której czcionka jest wystarczająco duża, a pogrubienie wyraźnie widoczne. Frontowa etykieta może wtedy zostać prostsza i bardziej marketingowa. Sprawdź układy dla konkretnych opakowań na stronach etykiety na słoiki oraz etykiety na miód.
Pamiętaj też o materiale. Pogrubienie drobnego pisma na szorstkim papierze może się zlewać. Dobrze dobrany materiał i wystarczający rozmiar tekstu sprawiają, że wyróżnienie jest naprawdę widoczne, a nie tylko zaznaczone w pliku.
Kontrola podglądu przed drukiem
Najczęstszy błąd to rozbieżność między wersją roboczą a tym, co trafia do druku: czcionka zamieniona przy eksporcie, utracone pogrubienie, ucięta ostatnia linia. Dlatego przed zamówieniem zawsze przejrzyj podgląd i sprawdź każdy wyróżniony alergen w całej liście składników.
Odpowiedzialność za treść etykiety, w tym za pełną i prawdziwą listę alergenów, ponosi producent lub podmiot wprowadzający produkt do obrotu. Ten wpis jest ogólny i nie zastępuje porady specjalisty. Sprawdź aktualne przepisy, a ogólne zasady oznakowania żywności znajdziesz w wpisie etykieta produktu spożywczego.
Jak zorganizować pracę nad składem
Dobrą praktyką jest prowadzenie tabeli, w której każdy składnik ma przypisane alergeny, a każda receptura ma swoją wersję. Gdy zmienia się dostawca surowca, sprawdzasz, czy nie wnosi nowego alergenu, a dopiero potem zatwierdzasz etykietę. Taka tabela kosztuje niewiele czasu i daje pewność, że informacja na opakowaniu zgadza się z rzeczywistością.
Przy współpracy kilku osób ustal, kto odpowiada za treść składu, a kto za projekt graficzny. Grafik nie powinien zmieniać kolejności ani pisowni składników bez wiedzy technologa. Po stronie druku wystarczy wtedy dopilnować, żeby wyróżnienie przeszło bez zmian z pliku do wydruku, co potwierdza podgląd przed zatwierdzeniem.
Dobrym nawykiem jest też przeczytanie etykiety na głos, tak jak zrobiłaby to osoba uczulona. Jeśli musisz szukać alergenu wzrokiem, wyróżnienie jest za słabe. Zwiększ wtedy kontrast, powiększ czcionkę albo przenieś skład do osobnego pola. Po zmianie wgraj poprawiony plik do kreatora, porównaj podgląd z poprzednią wersją i zatwierdź dopiero wtedy, gdy każdy alergen jest widoczny bez wysiłku, także w powiększeniu rzeczywistych wymiarów naklejki.